Η αμυγδαλεκτομή είναι η επέμβαση κατά την οποία αφαιρούνται οι αμυγδαλές. Μπορεί να πραγματοποιηθεί τόσο σε παιδιά όσο και σε ενήλικες. Συνήθως προτείνεται όταν οι συχνές αμυγδαλίτιδες προκαλούν επαναλαμβανόμενα προβλήματα ή όταν οι αμυγδαλές είναι αρκετά μεγάλες ώστε να δυσκολεύουν την αναπνοή και τον ύπνο.
Τι είναι η αμυγδαλεκτομή;
Η αμυγδαλεκτομή είναι η χειρουργική αφαίρεση των δύο αμυγδαλών που βρίσκονται δεξιά και αριστερά στο πίσω μέρος του λαιμού. Οι αμυγδαλές αποτελούνται από λεμφικό ιστό και συμμετέχουν στην άμυνα του οργανισμού. Καθημερινά, έρχονται σε επαφή με μικρόβια και ιούς που εισέρχονται από το στόμα και τη μύτη. Ο ρόλος τους είναι πιο σημαντικός κατά τα πρώτα χρόνια της ζωής. Καθώς μεγαλώνουμε, άλλα τμήματα του ανοσοποιητικού συστήματος αναλαμβάνουν την άμυνα του οργανισμού. Για τον λόγο αυτό, η αφαίρεση των αμυγδαλών, όταν υπάρχει πραγματική ανάγκη, δεν σημαίνει ότι ο οργανισμός μένει χωρίς προστασία απέναντι στις λοιμώξεις.
Πότε πραγματοποιείται;
Η αμυγδαλεκτομή μπορεί να χρειαστεί όταν οι αμυγδαλές προκαλούν προβλήματα που επανέρχονται συχνά ή επηρεάζουν την αναπνοή, τον ύπνο και γενικότερα την καθημερινότητα. Μία από τις συχνότερες ενδείξεις είναι οι υποτροπιάζουσες αμυγδαλίτιδες, ιδιαίτερα όταν συνοδεύονται από έντονα συμπτώματα, χρειάζονται επανειλημμένα θεραπεία ή δυσκολεύουν σημαντικά τον ασθενή. Για τις επαναλαμβανόμενες αμυγδαλίτιδες, ο ιατρός λαμβάνει υπόψη και τη συχνότητα των επεισοδίων. Η επέμβαση πραγματοποιείται όταν έχουν συμβεί 7 ή περισσότερα επεισόδια μέσα σε έναν χρόνο, ή 5 ανά έτος για δύο συνεχόμενα χρόνια. Ο ιατρός θα προτείνει την επέμβαση και εάν ο ασθενής εμφανίσει 3 επεισόδια ανά έτος για τρία συνεχόμενα χρόνια. Η απόφαση, ωστόσο, δεν βασίζεται μόνο στους αριθμούς αλλά και στη βαρύτητα των επεισοδίων και στο ιστορικό του ασθενούς.
Ένας ακόμη λόγος είναι η σημαντική διόγκωση των αμυγδαλών. Οι πολύ μεγάλες αμυγδαλές μπορεί να δυσκολεύουν την αναπνοή ή την κατάποση. Επίσης, συνδέονται συνήθως με έντονο ροχαλητό και επεισόδια υπνικής άπνοιας, ιδιαίτερα σε παιδιά. Αμυγδαλεκτομή προτείνεται επίσης μετά από περιαμυγδαλικό απόστημα, όταν μια λοίμωξη δεν ανταποκρίνεται ικανοποιητικά στη θεραπεία ή, πιο σπάνια, όταν υπάρχει υποψία κακοήθειας στην περιοχή των αμυγδαλών.
Αμυγδαλεκτομή: Διαδικασία
Η αμυγδαλεκτομή γίνεται με γενική αναισθησία, επομένως ο ασθενής κοιμάται και δεν αισθάνεται πόνο κατά τη διάρκεια της επέμβασης.
Κατά την επέμβαση, απομακρύνει τις αμυγδαλές από τους γύρω ιστούς και παράλληλα ελέγχει τυχόν αιμορραγία. Για την αφαίρεσή τους μπορεί να χρησιμοποιήσει διαφορετικές τεχνικές. Η κλασική μέθοδος γίνεται με χειρουργικά εργαλεία, ενώ σήμερα υπάρχουν και τεχνικές που χρησιμοποιούν διαθερμία, laser, ραδιοσυχνότητες ή coblation. Στην τεχνική coblation, για παράδειγμα, χρησιμοποιείται ενέργεια ραδιοσυχνοτήτων για την αφαίρεση του ιστού σε σχετικά χαμηλότερες θερμοκρασίες. Ο ιατρός επιλέγει την κατάλληλη μέθοδο ανάλογα με την ηλικία, την αιτία της επέμβασης και τα χαρακτηριστικά κάθε περιστατικού. Σε ορισμένες περιπτώσεις, κυρίως σε παιδιά με πολύ μεγάλες αμυγδαλές που προκαλούν απόφραξη της αναπνοής, μπορεί να αφαιρεθεί μόνο ένα μέρος του αμυγδαλικού ιστού αντί για ολόκληρη την αμυγδαλή.
Η αμυγδαλεκτομή διαρκεί συνήθως περίπου 30–45 λεπτά. Μετά την ολοκλήρωσή της, ο ασθενής μεταφέρεται στην ανάνηψη, όπου παρακολουθείται μέχρι να ξυπνήσει πλήρως από την αναισθησία. Εφόσον όλα εξελίσσονται ομαλά, μπορεί να επιστρέψει στο σπίτι την ίδια ημέρα. Σε ορισμένες περιπτώσεις ενδέχεται να χρειαστεί να παραμείνει στο νοσοκομείο για ένα βράδυ.
Τι να περιμένετε μετά την επέμβαση;
Τις πρώτες ημέρες μετά την αμυγδαλεκτομή είναι φυσιολογικό να υπάρχει ενόχληση, καθώς η περιοχή χρειάζεται χρόνο για να επουλωθεί. Η ένταση των συμπτωμάτων διαφέρει από ασθενή σε ασθενή, ενώ η ανάρρωση μπορεί να είναι λίγο πιο απαιτητική στους ενήλικες. Συχνά μετά την επέμβαση εμφανίζονται:
- Πόνος στον λαιμό, ο οποίος μπορεί να διαρκέσει μία έως δύο εβδομάδες και αντιμετωπίζεται με την αναλγητική αγωγή που έχει συστήσει ο ιατρός.
- Δυσκολία ή ενόχληση στην κατάποση, ιδιαίτερα τις πρώτες ημέρες.
- Πόνος που αντανακλά στα αυτιά, χωρίς να σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει κάποιο πρόβλημα στο αυτί.
- Λευκό χρώμα στην περιοχή των αμυγδαλών, το οποίο υποδηλώνει ότι η περιοχή επουλώνεται και δεν αποτελεί ένδειξη λοίμωξης.
- Κακοσμία του στόματος, η οποία είναι επίσης συχνή όσο επουλώνεται η περιοχή.
- Ήπιο πρήξιμο στη γλώσσα ή στον λαιμό, καθώς και αίσθημα κόπωσης.
Ο πόνος δεν μειώνεται πάντα σταθερά από την πρώτη ημέρα. Μπορεί προσωρινά να γίνει πιο έντονος καθώς προχωρά η επούλωση και στη συνέχεια να αρχίσει να υποχωρεί. Η σωστή λήψη της αγωγής και η τήρηση των οδηγιών του ιατρού βοηθούν ώστε αυτή η περίοδος να περάσει όσο το δυνατόν πιο ομαλά.
Ανάρρωση και διατροφή μετά την αμυγδαλεκτομή
Η ανάρρωση μετά την αμυγδαλεκτομή διαρκεί συνήθως περίπου 10–14 ημέρες. Αυτό το διάστημα ο ασθενής πρέπει να ξεκουράζεται και να αποφεύγει την έντονη σωματική δραστηριότητα, την άσκηση και την άρση βάρους. Η επιστροφή στο σχολείο ή την εργασία γίνεται σταδιακά, ανάλογα με την πορεία της ανάρρωσης και τις οδηγίες του ιατρού.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η καλή ενυδάτωση. Ο ασθενής χρειάζεται να πίνει αρκετά υγρά, ακόμη και αν η κατάποση είναι ενοχλητική τις πρώτες ημέρες. Όσον αφορά τη διατροφή, συνήθως προτιμώνται αρχικά κρύες και μαλακές τροφές που καταπίνονται εύκολα. Πολύ ζεστά, πικάντικα ή όξινα τρόφιμα καλό είναι να αποφεύγονται όταν ερεθίζουν τον λαιμό.
Καθώς ο πόνος μειώνεται και η κατάποση γίνεται πιο εύκολη, ο ασθενής μπορεί να επιστρέφει σταδιακά στη συνηθισμένη διατροφή του. Το ακριβές πρόγραμμα διατροφής και δραστηριοτήτων μπορεί να διαφέρει, γι’ αυτό είναι σημαντικό να ακολουθούνται οι οδηγίες που έχει δώσει ο χειρουργός.
Ο Δρ. Χρήστος Δ. Γκιώνης, MD, PhD, Ωτορινολαρυγγολόγος – Χειρουργός Κεφαλής & Τραχήλου και Διευθυντής ΩΡΛ Κλινικής στο Metropolitan Hospital, διαθέτει περισσότερα από 20 χρόνια εμπειρίας και εξειδίκευση στη χειρουργική αμυγδαλών και στις Παιδο-ΩΡΛ επεμβάσεις. Έχει μετεκπαιδευτεί στη χειρουργική αμυγδαλών, λάρυγγα και υπερώας στο ECE στο Watford του Ηνωμένου Βασιλείου, ενώ εφαρμόζει σύγχρονες χειρουργικές τεχνικές και εργαλεία, όπως το coblation. Επικοινωνήστε με τον ιατρό και προγραμματίστε τον έλεγχό σας.